İş sözleşmesi, işçi ile işveren arasındaki çalışma ilişkisinin temelini oluşturur. 2026 yılı itibariyle yürürlükte olan düzenlemelere göre iş sözleşmesinin türü, fesih süreci ve tarafların hakları bakımından büyük önem taşımaktadır.
Bu yazıda iş sözleşmesi türlerini ve fesih şartlarını detaylı şekilde açıklıyoruz.
İş Sözleşmesi Nedir?
4857 sayılı İş Kanunu’na göre iş sözleşmesi; bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) ise ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.
Sözlü veya yazılı yapılabilir. Ancak belirli süreli sözleşmelerin yazılı olması zorunludur.
İş Sözleşmesi Türleri
1️⃣ Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi
En yaygın sözleşme türüdür. İş ilişkisinin bitiş tarihi belirlenmemiştir.
✔ Süre sınırı yoktur
✔ İş güvencesi hükümleri uygulanır
✔ Fesihte geçerli neden aranır
2️⃣ Belirli Süreli İş Sözleşmesi
Belirli bir süre veya işin tamamlanmasına bağlı olarak yapılır.
✔ Yazılı yapılmalıdır
✔ Süre sonunda kendiliğinden sona erer
✔ Zincirleme yapılırsa belirsiz sayılabilir
Örnek: 1 yıllık proje sözleşmesi
3️⃣ Kısmi Süreli (Part-Time) İş Sözleşmesi
Haftalık çalışma süresi tam süreli çalışmanın 2/3’ünden azdır.
✔ Haklar orantılı uygulanır
✔ Fazla mesai sınırı farklı hesaplanabilir
4️⃣ Deneme Süreli İş Sözleşmesi
Taraflar deneme süresi kararlaştırabilir.
✔ En fazla 2 ay (toplu sözleşme ile 4 ay)
✔ Bu sürede taraflar tazminatsız feshedebilir
5️⃣ Çağrı Üzerine Çalışma Sözleşmesi
İşçinin ihtiyaç halinde çağrılması esasına dayanır.
✔ Haftalık en az 20 saat varsayılır
✔ Yazılı yapılması gerekir
İş Sözleşmesinin Feshi
İş sözleşmesi farklı şekillerde sona erebilir:
1️⃣ Bildirimli (Geçerli Nedenle) Fesih
İşveren belirsiz süreli sözleşmeyi feshederken:
✔ Geçerli sebep göstermeli
✔ Yazılı bildirim yapmalı
✔ İhbar süresine uymalı
İhbar Süreleri (2026)
- 0–6 ay: 2 hafta
- 6 ay–1,5 yıl: 4 hafta
- 1,5–3 yıl: 6 hafta
- 3 yıl ve üzeri: 8 hafta
2️⃣ Haklı Nedenle Derhal Fesih
Taraflar, kanunda belirtilen ağır nedenlerin varlığı halinde sözleşmeyi derhal feshedebilir.
İşçi Açısından Haklı Fesih Nedenleri
- Maaşın ödenmemesi
- Sağlık sebepleri
- Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık
İşveren Açısından Haklı Fesih Nedenleri
- İşçinin hırsızlık yapması
- Güveni kötüye kullanması
- Devamsızlık
Haklı nedenle fesihte ihbar süresi uygulanmaz.
Fesihte İşçinin Hakları
Fesih türüne göre işçi:
✔ Kıdem tazminatı
✔ İhbar tazminatı
✔ Fazla mesai alacağı
✔ Yıllık izin ücreti
✔ İşe iade hakkı
talep edebilir.
İşe İade Hakkı
Belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan ve:
- En az 6 ay kıdemi olan
- İşyerinde 30’dan fazla çalışan bulunan
işçiler, geçersiz fesih halinde işe iade davası açabilir.
Başvuru süresi: 1 ay (arabuluculuk)
Zamanaşımı Süreleri
- İşçi alacakları: 5 yıl
- İşe iade başvurusu: 1 ay
Sürelerin kaçırılması hak kaybına neden olur.
Sık Sorulan Sorular
Belirli süreli sözleşme erken feshedilebilir mi?
Haklı neden varsa evet; aksi halde tazminat sorumluluğu doğabilir.
İş sözleşmesi yazılı değilse geçersiz midir?
Hayır. Belirsiz süreli sözleşmeler sözlü de kurulabilir.
İşveren gerekçe göstermeden işten çıkarabilir mi?
Hayır. Geçerli neden göstermek zorundadır.
Sonuç
İş sözleşmesinin türü, fesih süreci ve tarafların hakları açısından belirleyici rol oynar. 2026 yılında iş güvencesi hükümleri ve haklı/ geçerli fesih ayrımı büyük önem taşımaktadır. Hak kaybı yaşamamak için sözleşme ve fesih sürecinin uzman bir iş hukuku avukatı tarafından değerlendirilmesi önerilir.
- SGK hizmet tespit davası
- Mobbing (psikolojik taciz) davası
- Yıllık izin ücreti nasıl alınır?
- Arabuluculuk süreci iş hukukunda nasıl işler?
